Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου 2015

Γιάννης Ψυχάρης: «Τζουτζές» ο Καβάφης...

Ξεκατινιάζονται οι γείτονες; Ανοίγεις τη μπαλκονόπορτα και ακούς. Όποιος πει ότι δεν ανοίγει για ν' ακούσει είναι ψεύτης. Ή είναι το άκρον άωτον της διακριτικότητας (αλλά πόσοι τέτοιοι υπάρχουν στον κόσμο;) ή πρέπει να φύγει γιατί θ' αργήσει στη δουλειά του.
Όταν ξεκινά ξεκατίνιασμα κοντά σου στήνεις αφτί και παρακολουθείς. Νόμος.

Εγώ το ξεκατίνιασμα το θεωρώ και διαφωτιστικό. Το πώς τσακώνονται δυο άνθρωποι, το τί θα πούνε ο ένας για τον άλλο και μέχρι πού θα φτάσουν τον καυγά, είναι μια αποκάλυψη για τους ίδιους. Μια αποκάλυψη για το ανθρώπινο είδος μη σας πω. Γι' αυτό έστησα αφτί και παρακολούθησα όλο το ξεκατίνιασμα μεταξύ...

Η συνέχεια εδώ

----------------------------

Επί τη ευκαιρία...


Τη «δόξα» και τις «γροθιές», που ζητούσε ο Ψυχάρης (1854-1929) από το πρώτο ήδη κεφάλαιο του «Ταξιδιού» του (1888), δεν τα κέρδισε βέβαια ούτε ως πεζογράφος (διηγηματογράφος/μυθιστοριογράφος) ούτε ως θεατρικός συγγραφέας ούτε ως γλωσσολόγος - και στους τρεις αυτούς τομείς της συγγραφικής του δραστηριότητας, και στη «γαλλική» και στην «ελληνική» εκδοχή της, δεν μπόρεσε να ξεπεράσει το όριο της μετριότητας· τα κέρδισε ακριβώς μ' αυτό το διαβόητο γλωσσικό μανιφέστο του, που κυκλοφόρησε πάνω στην τρικουπική ακμή του ελλαδικού εξαστισμού.

Είναι σχεδόν αυτονόητο ότι το «γλωσσικό ζήτημα» στην Ελλάδα είχε ήδη τεθεί κατά τη μακρά περίοδο του ελληνικού Διαφωτισμού (1770-1820) και ήταν τότε άρρηκτα συνδεδεμένο με το αίτημα για μια νέα, «ευρωπαϊκή», παιδεία. Οι τρεις αντιμαχόμενες «προτάσεις» για τη λύση του εκπροσωπούσαν, σχηματικά αλλ' όχι αυθαίρετα, τις κύριες αντιμαχόμενες κοινωνικές ομάδες του προεπαναστατικού «ελληνισμού»: η «αρχαϊστική» των οπαδών της παλαιάς, φεουδαρχικής και εκκλησιαστικής-πατριαρχικής, κάστας, η «χυδαία» (=λαϊκή) των ριζοσπαστών και η «καθαρεύουσα», η κοραϊκή «μέση οδός» των μετριοπαθών πρωτοαστών.

H ανακίνηση του γλωσσικού ζητήματος από τον Σολωμό πάνω στο απόγειο της Ελληνικής Επανάστασης αλλά μακριά απ' αυτήν (Διάλογος, 1824) σήμαινε μιαν αδιόρατη αλλ' αποφασιστική μετακίνηση του ζητήματος από την παιδεία - του Διαφωτισμού - στην ποίηση και, γενικότερα, τη λογοτεχνία -του Ρομαντισμού. Τη σολωμική διδασκαλία επρόκειτο να...

Η συνέχεια εδώ