Κρατάτε γερά !
Σε όσους απέμειναν όρθιοι: Καρτερία και Ευψυχία !
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Δευτέρα 12 Μαΐου 2025
Δευτέρα 8 Απριλίου 2024
Παρασκευή 30 Δεκεμβρίου 2022
Σάββατο 19 Φεβρουαρίου 2022
Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου 2021
Το Αληθινό Πνεύμα τού Στρατιωτικού Ιατρού
Ότι ισχύει για εμάς, ισχύει για κάθε συνάδελφο στρατιωτικό η μη.
Θα πρέπει να τονιστούν τα εξής:
Η Ιατρική ως πράξη ασκείται στην...
Η συνέχεια εδώ
Σάββατο 13 Μαρτίου 2021
Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2019
Παρασκευή 4 Οκτωβρίου 2019
Παρασκευή 25 Μαΐου 2018
Κυριακή 29 Απριλίου 2018
Η «αρκούδα» της ρωσικής επιστήμης και τεχνολογίας ξυπνά και πάλι
Το Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων προσκλήθηκε στη Μόσχα και είχε την ευκαιρία, μαζί με άλλα πρακτορεία ειδήσεων και λοιπά μέσα ενημέρωσης από τη νοτιοανατολική Ευρώπη (Ιταλία, Σερβία, Βουλγαρία, ΠΓΔΜ), την Κίνα και την Ινδία, να πάρει μια μικρή γεύση από το νέο «πρόσωπο» της επιστήμης, έρευνας και τεχνολογίας στη Ρωσία.
Η χώρα φαίνεται να ανακτά την πλούσια κληρονομιά της σοβιετικής εποχής, όταν η επιστήμη και η τεχνολογία γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη και στήριξη. Ήδη υπάρχουν σαφή σημάδια ότι η «αρκούδα» της ρωσικής επιστήμης και έρευνας έχει ήδη ξυπνήσει ξανά, διεκδικώντας -με εξωστρέφεια πλέον- μια αναβαθμισμένη θέση στη διεθνή σκηνή.
O καθηγητής Μιχαήλ Φιλόνοφ, αντιπρύτανης του Εθνικού Πανεπιστημίου Eπιστήμης και Tεχνολογίας NUST MISIS της Μόσχας, ενός από τα κορυφαία ρωσικά πολυτεχνεία, το οποίο είχε την πρωτοβουλία της πρόσκλησης των ξένων δημοσιογράφων, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «τα σοβιετικά πανεπιστήμια ήσαν κλειστά στον έξω κόσμο και συχνά μυστικοπαθή, λόγω και των δραστηριοτήτων τους στον τομέα της άμυνας. Επειδή η Ρωσία ήταν κλειστή έως πρόσφατα, δεν νοιαζόταν να κάνει επιστημονικές δημοσιεύσεις σε ξένα περιοδικά, που επηρεάζουν θετικά τις θέσεις των πανεπιστημίων στις διεθνείς κατατάξεις, κάτι που όμως πλέον αλλάζει».
Τόνισε ότι «η επιστήμη στη Ρωσία δεν είναι καθόλου χειρότερη από ό,τι στη Δύση, απλώς αναπτύχθηκε διαφορετικά. Κοιτάζουμε πια το μέλλον και κάνουμε μεγάλα βήματα προόδου». Επεσήμανε επίσης ότι «ο στόχος μας δεν είναι να φέρνουμε ολοένα περισσότερους ξένους φοιτητές στη Ρωσία, αλλά τους καλύτερους. Το ίδιο ισχύει και για την προσέλκυση ξένων ερευνητών υψηλού επιπέδου».
Σήμερα η μεγάλη Ρωσία δαπανά ετησίως για Έρευνα και Ανάπτυξη (R & D) περίπου το 1% του ΑΕΠ της, δηλαδή όσο και η μικρή Ελλάδα. Όμως σταδιακά η κυβέρνηση αυξάνει τις σχετικές επενδύσεις και για το 2018 έχει δεσμευθεί ότι θα διαθέσει 170 δισεκατομμύρια ρούβλια (περίπου 3 δισ. δολάρια) για βασική έρευνα, 25% περισσότερα από ό,τι το 2017. Το βασικό εργαλείο κρατικής χρηματοδότησης είναι τα ομοσπονδιακά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης (FCPIR) που ξεκίνησαν το 2002 και σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη το τρίτο από αυτά (2014-2020). H χρηματοδότηση ενός ερευνητικού προγράμματος κυμαίνεται από 15 έως 100 εκατομμύρια ρούβλια (200.000 έως 1,35 εκατ. ευρώ περίπου) για διάστημα δύο έως τριών ετών.
Ξεχωριστές επιχορηγήσεις δίνει στους ερευνητές το Ρωσικό Ίδρυμα Επιστημών, από πέντε έως 50 εκατ. ρούβλια ετησίως, ενώ υπάρχουν και άλλα προγράμματα με τα οποία το κράτος ενισχύει τους ερευνητές να φέρουν στην αγορά καινοτόμα προϊόντα, όπως το πρόγραμμα START για τη δημιουργία μικρών καινοτόμων επιχειρήσεων. Η κρατική επιχορήγηση στους πετυχημένους καινοτόμους ερευνητές-επιχειρηματίες μπορεί να φθάσει έως τα 300 εκατ. ρούβλια (4 εκατ. ευρώ).
Σύμφωνα με τον Μ.Φιλόνοφ, «το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι έως το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21ού αιώνα η Ρωσία έχει καταφέρει να δημιουργήσει παγκοσμίου επιπέδου ερευνητικές υποδομές, ενώ το πρόγραμμα ανάπτυξής τους συνεχίζεται. Τώρα πια η κυβέρνηση όλο και περισσότερο προσανατολίζεται στη συγχρηματοδότηση της επιστημονικής έρευνας από τον ‘καταναλωτή', συχνά κάποια ιδιωτική εταιρεία, και την ίδια στιγμή ο καταναλωτής των ερευνητικών αποτελεσμάτων εγγυάται στο κράτος ότι θα υλοποιηθούν τα αποτελέσματα αυτά».
Όπως είναι αναμεμόμενο, σταδιακά αυξάνονται οι δημοσιεύσεις ρώσων ερευνητών σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και υπερδιπλασιάσθηκαν μεταξύ 2006-2016. Η Ρωσία πλέον βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα των χωρών διεθνώς σε αριθμό επιστημονικών άρθρων, πάνω από χώρες όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Ελβετία, σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ.
Όχι πια διαρροή εγκεφάλων
Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, όπως τόσοι άλλοι τομείς, οι υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό του τομέα επιστήμης και έρευνας υπέστησαν σοβαρό πλήγμα στη δεκαετία του 1990. Η κρατική χρηματοδότηση στέρεψε και χιλιάδες ρώσοι επιστήμονες έφυγαν στο εξωτερικό σε αναζήτηση καλύτερης τύχης. Φαίνεται πάντως πως η εκροή «εγκεφάλων» (brain drain) από τα ρωσικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, ένα πρόβλημα παρόμοιο με της Ελλάδας τα προηγούμενα χρόνια, εμφανίζει τάση αναστροφής, καθώς ολοένα περισσότεροι ρώσοι επιστήμονες επιστρέφουν στην πατρίδα τους.
Ο Τίμοθι Ο' Κόνορ, επίσης αντιπρύτανης του πανεπιστημίου NUST MISIS, ο οποίος είναι Αμερικανός -κάτι ασυνήθιστο για ρωσικό ΑΕΙ- ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «το πρόβλημα της διαρροής εγκεφάλων από τη Ρωσία ήταν πολύ σοβαρό κατά τη δεκαετία του 1990, αλλά εδώ και μερικά χρόνια ουσιαστικά έχει σταματήσει».
Ο Μ.Φιλόνοφ τόνισε ότι «στη δεκαετία του 1990, όταν η οικονομική κατάσταση της χώρας δεν ικανοποιούσε τις επιθυμίες των ερευνητών, δεκάδες χιλιάδες μετανάστευαν από τη Ρωσία κάθε χρόνο. Αλλά στην τρέχουσα δεκαετία αυτή η εκροή έχει μειωθεί σημαντικά και, επιπλέον, έχει αρχίσει να αναστρέφεται, καθώς υπάρχει πια εισαγωγή εγκεφάλων, κυρίως χάρη στη ρωσική πολιτική να κρατήσει τους επιστήμονές της και να φέρει πίσω όσους έφυγαν στο εξωτερικό».
Ο σύμβουλος του Πούτιν, Αντρέι Φουρσένκο, πρώην υπουργός επιστήμης και εκπαίδευσης, δήλωσε πρόσφατα ότι «η διαρροή εγκεφάλων σταμάτησε. Όσοι επιστρέφουν, λένε ότι υπάρχουν πια περισσότερες ευκαιρίες στα ρωσικά πανεπιστήμια από ό,τι ακόμη και στις δυτικές χώρες. Ολοένα περισσότεροι νέοι επιστήμονες παίρνουν την απόφαση να μην εγκαταλείψουν καθόλου τη Ρωσία». Όπως είπε, το 2017, περίπου 4.000 ρώσοι επιστήμονες επέστρεψαν στην πατρίδα τους και η τάση αυτή συνεχίζεται και το 2018.
Ο Φιλόνοφ εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι αυτό συμβαίνει τόσο από υλιστικά όσο και από ιδεαλιστικά κίνητρα. «Η Ρωσία γίνεται πλέον ένα ανταγωνιστικό μέρος, όπου είναι δυνατό ένας επιστήμονας να κερδίσει χρήματα και να υλοποιήσει τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του. Στην πραγματικότητα, ένας καθηγητής αμερικανικού ή ευρωπαϊκού πανεπιστημίου έχει περιορισμένες αποδοχές, καθώς άσχετα από το πόσες επιχορηγήσεις θα κερδίσει, δεν θα μπορέσει να αμοιφθεί με πάνω από 100.000 έως 150.000 δολάρια ετησίως, ενώ στη Βρετανία έως 80.000 δολάρια. Στη Ρωσία δεν υπάρχει τέτοιος περιορισμός, συνεπώς ένας επιστήμονας που έρχεται εδώ, μπορεί να κερδίσει περισσότερα. Οι ρώσοι επιστήμονες λαμβάνουν κατά μέσο όρο τρία έως πέντε εκατομμύρια ρούβλια ετησίως (σ.σ. 48.000 έως 80.000 δολάρια), ενώ οι ετήσιες αποδοχές τους μπορούν να φθάσουν τα επτά έως οκτώ εκατομμύρια ρούβλια (σ.σ. 113.000 έως 130.000 δολάρια). Αντίθετα, οι ξένοι επιστήμονες με τους οποίους συνεργαζόμαστε, συνήθως βγάζουν μόλις δύο έως πέντε εκατομμύρια ρούβλια (σ.σ. 32.000 έως 80.000 δολάρια) ετησίως».
Το αποτέλεσμα, κατά τον Φιλόνοφ, «είναι ότι αρκετοί επιστήμονες εργάζονται για υλιστικούς λόγους, όμως αυτό δεν τους κάνει λιγότερο πολύτιμους. Από την άλλη, υπάρχουν και αρκετοί που θέλουν να εργασθούν στη Ρωσία ακόμη και χωρίς χρήματα. Πρόκειται για επιστήμονες που έχουν κυρίως ιδεαλιστικά κίνητρα και που αισθάνονται ηθικά υπεύθυνοι για το γεγονός ότι στη Ρωσία μεγάλωσαν και μορφώθηκαν δωρεάν, συνεπώς θέλουν να ξεπληρώσουν το χρέος τους στη μητέρα Πατρίδα».
Start-up και blockchain
Για να βάλει φρένο στις διαρροές επιστημόνων και φοιτητών, η Ρωσία ανοίγει πια περισσότερο τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματά της στον έξω κόσμο, ενώ έχει δημιουργήσει και τη δική της εκδοχή της «Σίλικον Βάλεϊ», το Κέντρο Καινοτομίας Σκόλκοβο έξω από τη Μόσχα, όπου, μεταξύ άλλων, έχει δημιουργηθεί από το 2011 και το ομώνυμο Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας σε συνεργασία με το ΜΙΤ των ΗΠΑ. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ επισκέφθηκε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εμπορικά αξιοποιήσιμης καινοτομίας στη Ρωσία, την TEEMP, μια νεοφυή εταιρεία (start-up) που ξεκίνησε το 2011 από ερευνητές στο Σκόλκοβο και σήμερα διαθέτει μια παραγωγική μονάδα 25 χιλιόμετρα έξω από τη Μόσχα, έχοντας στην πορεία εξαγορασθεί από τον γιγάντιο ρωσικό όμιλο Renova. Το βασικό καινοτόμο προϊόν της είναι οι υπερπυκνωτές (super-capacitors), συστήματα αποθήκευσης ενέργειας που είναι ανώτερα από τις μπαταρίες και χρησιμοποιούνται σε τρένα, οχήματα κ.α.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο εκπρόσωπος της εταιρείας, επικεφαλής χημικός μηχανικός Αλεξέι Γιούντιν, «όχι μόνο είμαστε η μοναδική ρωσική εταιρεία στον τομέα μας, αλλά και η πρώτη στον κόσμο που παράγουμε συστήματα υπερπυκνωτών, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν σε ακραίες θερμοκρασίες έως μείον 60 βαθμούς Κελσίου». Δεν είναι έτσι παράξενο που η εταιρεία -η οποία ακόμη δεν είναι κερδοφόρα, καθώς κάνει συνεχώς νέες επενδύσεις- έχει ήδη συνάψει πολλές διεθνείς συμφωνίες με ξένους εταίρους.
Η Ρωσία φαίνεται να διαβλέπει έγκαιρα τις διεθνείς τεχνολογικές εξελίξεις και να τις αξιοποιεί. Μια τέτοια περίπτωση είναι η τεχνολογία blockchain, η οποία αρχικά έγινε διάσημη, επειδή σε αυτή βασίζονται τα κρυπτονομίσματα όπως το πιο γνωστό bitcoin, καθώς και το δεύτερο δημοφιλέστερο, το ethereum, που δημιουργήθηκε από τον ρώσο Βιτάλικ Μπουτέριν. Όμως η εν λόγω τεχνολογία φιλοδοξεί πλέον να αφήσει το «αποτύπωμά» της και σε πολλά άλλα πεδία. Προ εξαμήνου δημιουργήθηκε στη Μόσχα -με τη στήριξη του NUST MISIS και της τράπεζας Vnesheconombank- το Κέντρο Ικανοτήτων Blockchain, το πρώτο στη Ρωσία, με στόχο να προωθήσει την εξάπλωση και την εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα της χώρας. Στην ουσία, το Κέντρο αποτελεί σύμβουλο της ρωσικής κυβέρνησης για το πώς το blockchain μπορεί να αξιοποιηθεί στη δημόσια διοίκηση και στη ρωσική οικονομία.
Ο επικεφαλής του Κέντρου Βλαντιμίρ Ντέμιν δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «στόχος μας είναι να προωθήσουμε ευρύτερα την κρυπτο-οικονομία στη Ρωσία. Η τεχνολογία blockchain έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να μεταμορφώσει ευρύτερα την οικονομία και την κοινωνία, αλλά και την ίδια την ανθρωπότητα, καταργώντας τους ενδιάμεσους κρίκους και τους κεντρικούς ελέγχους σε πολλές δραστηριότητες». Ενώ από τη μία οι δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνολογίας blockchain έχουν τεθεί επί τάπητος στο ανώτερο κρατικό επίπεδο (έχει συσταθεί σχετική ομάδα εργασίας υπό τον αναπληρωτή πρωθυπουργό Ιγκόρ Σουβάλοφ) και στη Βουλή (όπου συζητείται σχετικό νομοσχέδιο), παράλληλα το Κέντρο Blockchain προωθεί κάθε ανάλογη πρωτοβουλία από «τα κάτω». Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η νεοσύστατη Κοινότητα Blockchain, η οποία συστεγάζεται με το Κέντρο Blockchain και φιλοξενεί πολλά υποσχόμενες start-up επιχειρήσεις. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τη Viarium, που έχει δημιουργήσει την πρώτη στον κόσμο ηλεκτρονική πλατφόρμα αλληλεπίδρασης επιχειρήσεων-καταναλωτών, η οποία συνδυάζει την εικονική πραγματικότητα με το blockchain. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπός της Σεργκέι Σιμανόφσκι, «πρόκειται για ένα πρωτοποριακό και αξιόπιστο σύστημα που στο κοντινό μέλλον θα αντικαταστήσει τα παραδοσιακά κανάλια επικοινωνίας ανάμεσα στις επιχειρήσεις και στους πελάτες τους, είτε πρόκειται για προϊόντα, για υπηρεσίες ή για ψυχαγωγία».
Οι δυσκολίες και οι υστερήσεις
Όμως, παρόλη την αναμφισβήτητη πρόοδο, η ρωσική επιστήμη και έρευνα, που εξαρτάται καθοριστικά από την κρατική χρηματοδότηση και από τις έρευνες κρατικών εταιρειών (ενέργειας, αεροδιαστημικής κ.α.), εμφανίζει βραδύτερη ανάπτυξη σε σχέση με την κινεζική, την ινδική ή τη νοτιοκορεατική, εν μέρει λόγω ποικίλων γραφειοκρατικών εμποδίων.
Στη Ρωσία γίνεται σημαντική βασική έρευνα, αλλά υπάρχει μια μεγαλύτερη δυσκολία αυτή να «μεταφρασθεί» σε πρακτικά αποτελέσματα με οικονομικό όφελος. Από την άλλη, σύμφωνα με τη σοβιετική παράδοση, φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη στρατιωτική αξιοποίηση της έρευνας, όπως απέδειξαν περίτρανα και οι πρόσφατες ανακοινώσεις του προέδρου Πούτιν για τα νέα «έξυπνα» όπλα της Ρωσίας, που προκάλεσαν παγκόσμια αίσθηση.
Η ρωσική κυβέρνηση έχει σχέδια να αναδιαμορφώσει το ερευνητικό δυναμικό της χώρας. Η γιγάντια Ρωσική Ακαδημία Επιστημών, που διαθέτει περισσότερα από 700 ερευνητικά ινστιτούτα, πολλά από τα οποία υποαποδίδουν, θα κληθεί να προχωρήσει σε αλλαγές αρκετών επικεφαλής επιστημόνων, συγχωνεύσεις ή και κλείσιμο ορισμένων ινστιτούτων.
Παράλληλα, στόχος της Ρωσίας είναι να αναβαθμίσει το διεθνές «προφίλ» των πανεπιστημίων της, ιδίως όσων κάνουν έρευνα, ώστε τουλάχιστον πέντε να βρίσκονται στα 100 κορυφαία παγκοσμίως έως το 2020 - κάτι όχι εύκολο.Πάντως, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, το ολοένα ψυχρότερο κλίμα στις σχέσεις της Ρωσίας με τις δυτικές χώρες, μετά την Κριμαία, την υπόθεση Σκριπάλ και τη Συρία δεν φαίνεται να έχει αρνητικό αντίκτυπο στη ρωσική επιστήμη και έρευνα. Οι διεθνείς κυρώσεις κατά της Ρωσίας και οι ευρύτερες γεωπολιτικές αναταράξεις δεν έχουν επηρεάσει τη συμμετοχή της σε μεγάλα διεθνή επιστημονικά σχέδια, όπως η κατασκευή του θερμοπυρηνικού αντιδραστήρα ITER στη Γαλλία. Ούτε έχουν διαρραγεί οι μικρότερες διμερείς επιστημονικές-ερευνητικές συμφωνίες της Ρωσίας με δυτικές χώρες.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η πρύτανης του NUST MISIS Αλεβτίνα Τσερνίκοβα, «δεν ανησυχούμε ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί. Συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε με τους ξένους συναδέλφους μας, μεταξύ των οποίων είναι κορυφαίοι επιστήμονες από αμερικανικά και ευρωπαϊκά πανεπιστήμια».
Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ
Τετάρτη 14 Μαρτίου 2018
Σάββατο 2 Δεκεμβρίου 2017
Προτάσεις καθηγητού Γρίβα, για την ανάσχεση τού τουρκικού αναθεωρητισμού
ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ... ΠΑΓΙΔΑ
ΘΑΝΑΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ
ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ
Τα «ασύμμετρα» αντίδοτα για τα εχθρικά F-35 και οι τάσεις
που απειλούν να αλλάξουν ριζικά τις ισορροπίες ισχύος
ΤΟΥ ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΡΙΒΑ*
Στα δύο προηγούμενα άρθρα στα «Επίκαιρα» (κάντε «κλικ» εδώ κι εδώ) εξετάσαμε τη δυναμική που θα είχε στο παρελθόν και θα μπορούσε να έχει στο μέλλον η απόκτηση από τη χώρα μας του συστήματος ναυτικής αεράμυνας των ΗΠΑ Aegis, τόσο στο επιχειρησιακό όσο και στο γεωπολιτικό επίπεδο.Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε στα δύο αυτά άρθρα, η συγκεκριμένη επιλογή έχει πρωτίστως νόημα μέσα σε μια στρατηγική που επενδύει ολοκληρωτικά και απόλυτα στην ενίσχυση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων για το μέλλον της χώρας μας και στην ανάσχεση του τουρκικού αναθεωρητισμού, κάτι που ο γράφων δεν είναι καθόλου πεισμένος ότι θα ήταν η καλύτερη επιλογή για την Ελλάδα.
Στην πραγματικότητα, τουλάχιστον όσον αφορά στη στρατηγική εξοπλισμών, η βέλτιστη λύση για την Ελλάδα θα ήταν να «καβαλήσει το κύμα» των διεθνών τεχνολογικών και γεωστρατηγικών εξελίξεων και να αναπτύξει εγχώριες λύσεις χαμηλού κόστους, προσαρμοσμένες στα ελληνικά δεδομένα, έχοντας ως βάση έδρασης μια εγχώρια στρατιωτική σκέψη, που θα έχει αναπτυχθεί από εμάς για εμάς και όχι από κάποιους γκουρού του εξωτερικού.
Τα πλέγματα αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής...
Η πρώτη από αυτές τις αλλαγές είναι η διευρυνόμενη τάση για την ανάπτυξη πλεγμάτων αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (Α2 / AD) σε διάφορα μέρη του κόσμου. Αυτή η τάση έχει συνεισφέρει ουσιαστικά στην ενίσχυση του βεληνεκούς, της φονικότητας, της ποικιλίας αποτελεσμάτων και της ακρίβειας πλήγματος των συστημάτων πυροβολικού, ιδιαίτερα των πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών, όπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενα άρθρα που εξέτασαν τη λεγόμενη «Πυραυλική Επανάσταση» ("Missile Revolution").
...και ο «διαχωρικός» πόλεμος
Το επόμενο βήμα όσον αφορά στις ικανότητες διαχωρικών πυρών είναι η προσθήκη συστημάτων πυροβολικού ικανών να ασκήσουν προβολή ισχύος όχι μόνο στη στεριά και τη θάλασσα, αλλά και στον αέρα. Όπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενα άρθρα στα «Επίκαιρα», ήδη η αμερικανική πολεμική βιομηχανία έχει αναπτύξει μια ρουκέτα που μεταφέρει πάνω της την «έξυπνη» αεροπορική βόμβα SDB (Small Diameter Bomb), λειτουργώντας ουσιαστικά ως φθηνό υποκατάστατο πολεμικού αεροσκάφους κρούσης μέσα σε περιορισμένων διαστάσεων γεωγραφικά συστήματα αντιπαράθεσης, επιτυγχάνοντας βεληνεκές που εκτιμάται ότι φθάνει τα 150 χλμ. Αντίστοιχο είναι και το σερβικό σύστημα Kosava.
Άρα, από τη στιγμή που μια ρουκέτα μπορεί να μεταφέρει ένα έξυπνο όπλο αέρος - εδάφους, για ποιον λόγο να μην μπορεί να μεταφέρει και ένα όπλο αέρος - αέρος, όπως έναν θερμοκατευθυνόμενο πύραυλο μέσα σε ένα αεροδυναμικό περίβλημα; Μόλις η ρουκέτα διανύσει την απόσταση και ανέλθει στο ύψος που έχει επιλεγεί, το περίβλημα θα διαρρηγνύεται και ο πύραυλος θα ενεργοποιεί τον πυραυλοκινητήρα του, αρχίζοντας να αναζητά το αεροσκάφος - στόχο με τα δικά του μέσα.
Παρόμοια όπλα μπορούν να συνδυαστούν στο πλαίσιο μιας δικτυοκεντρικής φιλοσοφίας με ένα πλέγμα αισθητήρων διαφόρων τύπων που θα αναζητούν αεροσκάφη, είτε συμβατικά είτε με χαρακτηριστικά stealth.
Για τον εντοπισμό των τελευταίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορα μέσα, όπως πολυστατικά ραντάρ, σαν αυτό που αναμένεται να ξεκινήσει να αναπτύσσει η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) με τη Σχολή Ικάρων, παθητικά συστήματα εντοπισμού σαν το τσεχικό VERA, ραντάρ χαμηλών συχνοτήτων, θερμικοί ανιχνευτές αλλά και συμβατικά ραντάρ. Τα δεδομένα των συστημάτων αυτών μπορούν να συντίθενται και να διαμορφώνουν μια ενοποιημένη εικόνα με τη βοήθεια τεχνολογιών διαχείρισης μεγάλου όγκου δεδομένων (Big Data) και τεχνολογιών νέφους (Cloud), που αποτελούν μέρος της λεγόμενης Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης.
Ακόμη κι αν τα συστήματα αυτά δεν μπορούν να προσδιορίσουν με ακρίβεια τη θέση ενός αεροσκάφους stealth, αναμένεται να είναι σε θέση να οριοθετούν ένα «κιβώτιο» μέσα στον χώρο με διαστάσεις μερικών χιλιομέτρων, μέσα στο οποίο θα βρίσκεται το αεροσκάφος, και να μπορούν να κάνουν μια πρόβλεψη για ένα αντίστοιχο «κιβώτιο» στο οποίο το αεροσκάφος θα βρεθεί έπειτα από λίγο. Έτσι, θα μπορούν να εξαπολύουν παρόμοια «υβριδικά» βλήματα που θα κατευθύνονται προς το «κιβώτιο», όπου αναμένεται να βρεθεί το αεροσκάφος - στόχος σε λίγο και εκεί οι μεταφερόμενοι πύραυλοι αέρος - αέρος θα αναλαμβάνουν να εντοπίζουν τον στόχο τους με τους δικούς τους αισθητήρες.
Η επανάσταση μετά το 2020
Η ανάπτυξη παρόμοιων όπλων μπορεί να διευκολυνθεί από ένα άλλο επίτευγμα της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης, τη συνεχή μείωση του κόστους, του όγκου και του βάρους παράλληλα με τη βελτίωση της ποιότητας διαφόρων ειδών καμερών, συμπεριλαμβανομένων και των θερμικών αισθητήρων.
Έτσι, στο υπολογισμένο «μονοπάτι» ενός ή περισσότερων αεροσκαφών stealth θα μπορούν να εξαπολυθούν παρόμοιες ρουκέτες που θα αναλάβουν να τα στοχοποιήσουν με τις θερμικές τους κάμερες.
Βέβαια, οι δυνατότητες ελιγμών παρόμοιων βλημάτων είναι πολύ περιορισμένες και δύσκολα θα μπορούσαν να εγκλωβίσουν ένα ελισσόμενο μαχητικό αεροσκάφος, ενώ οι απλοϊκοί αισθητήρες τους μάλλον εύκολα θα παραπλανούνταν από θερμοβολίδες (flares).
Ωστόσο, η παθητική φύση λειτουργίας του αισθητήρα τους δεν θα προσέφερε άμεση προειδοποίηση στο αεροσκάφος - στόχο, όπως θα έκανε ένας πύραυλος με καθοδήγηση ραντάρ, άρα πιθανώς αυτό θα συνέχιζε να πετάει ανυποψίαστο χωρίς να διεξάγει ελιγμούς διαφυγής και να εξαπολύει θερμοβολίδες, διευκολύνοντας τη στοχοποίησή του.
Ακόμη, αεροσκάφη όπως το F-35, που έχουν βελτιστοποιημένες τις ικανότητες stealth στο εμπρόσθιο μέρος, πιθανώς θα επέλεγαν μια ίσια και ευθύγραμμη πορεία διείσδυσης στο πλέγμα της εχθρικής αεράμυνας, έτσι ώστε να μην εκθέσουν τα πιο ανιχνεύσιμα πλευρά τους στα ραντάρ. Άρα, δύσκολα θα έκαναν προληπτικούς ελιγμούς διαφυγής.
Τις ικανότητες αυτές αναμένεται να ενισχύσουν οι προσπάθειες του στρατού των ΗΠΑ να αναπτύξει ενιαίες εκρηκτικές κεφαλές (unitary warheads) για τις ρουκέτες του, με σημαντικά αυξημένη φονικότητα σε σχέση με τις σημερινές, έτσι ώστε να μπορέσει να αναπτύξει αξιόπιστα υποκατάστατα των ρουκετών με κεφαλές διασποράς υποπυρομαχικών (cluster warheads), που έχουν απαγορευτεί από τη συνθήκη του Όσλο - Δουβλίνου και έχουν δαιμονοποιηθεί από τις δυτικές κοινωνίες.
Επιπλέον, παρόμοιες διαχωρικές ρουκέτες αναμένεται να είναι χαμηλότερου κόστους σε σχέση με τους υπάρχοντες αντιαεροπορικούς πυραύλους, ιδιαίτερα δε αν πρόκειται για τροποποιημένα βλήματα που υπάρχουν ήδη στα οπλοστάσια των χωρών (legacy systems). Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να επιτευχθεί, ειδικά σε περιπτώσεις μαζικής παραγωγής, η κατασκευή βλημάτων αυτής της κατηγορίας, το κόστος των οποίων δεν θα ξεπερνά τις μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια.
Έτσι, θα μπορεί να εξαπολυθεί εναντίον ενός αεροσκάφους - στόχου με χαρακτηριστικά stealth όχι ένα βλήμα, αλλά μια ομοβροντία βλημάτων, ώστε να βελτιστοποιηθούν οι πιθανότητες προσβολής του.
Στρατηγική επιλογή των ΗΠΑ
Άρα, θα ήταν μεγάλο σφάλμα να μην λάβουμε υπόψη μας τη δυναμική τους και τις πιθανότητες εφαρμογής τους στο ελληνικό γεωσύστημα, ενώ τα διαχωρικά πυρά αποτελούν δηλωμένο στόχο του στρατού των ΗΠΑ, τη σκέψη και πρακτική του οποίου υποτίθεται ότι παρακολουθούμε στενά.
Επιπροσθέτως, η ικανότητα ανάπτυξης όπλων διευρυμένων δυνατοτήτων προσβολής αεροσκαφών stealth, ακόμη και στο χαμηλό τακτικό επίπεδο, είναι σημαντική απαίτηση του στρατού των ΗΠΑ. Και αυτό όχι τόσο για την αντιμετώπιση εξεζητημένων επανδρωμένων αεροσκαφών stealth, όπως είναι το F-35 ή το κινεζικό J-20, αλλά για την άμυνα εναντίον οπλισμένων μικρών και μικροσκοπικών μη επανδρωμένων αεροχημάτων (mini και miniature UAV αντιστοίχως) και «περιφερόμενων πυρομαχικών» (loitering munitions), τα οποία λόγω μεγέθους παρουσιάζουν εκ φύσεως μικρή διατομή ραντάρ (RCS).
Συμπερασματικά, αν και είναι πολύ νωρίς ώστε να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα, εντούτοις μπορούμε να πούμε ότι εντοπίζονται τάσεις στην τεχνολογία και την επιστήμη του πολέμου οι οποίες, αν αξιοποιηθούν κατάλληλα από τη χώρα μας, ενδέχεται να είναι σε θέση να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη φθηνών ασύμμετρων αντίδοτων για τα τουρκικά F-35, στο πλαίσιο πάντοτε δικτυοκεντρικών δομών και σε συνδυασμό και με άλλα μέσα.
Το δε ελληνικό πυροβολικό μπορεί να μετατραπεί σε μια διαχωρική δύναμη, ικανή να ασκεί προβολή ισχύος και στους τρεις χώρους μάχης (στεριά, θάλασσα και αέρα) και να συνεισφέρει στη διαμόρφωση ενός «πλέγματος πλεγμάτων» ("complex of complexes") αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής στο Αιγαίο και τον Έβρο, που θα αποτελεί μια παγίδα θανάτου για την τουρκική αεροπορία και το ναυτικό.
Είναι δεδομένο, βέβαια, ότι παρόμοιες προτάσεις, που προϋποθέτουν την ανάπτυξη μιας εγχώριας - εθνικής στρατιωτικής σκέψης, προβλέπουν τη μέγιστη αξιοποίηση εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων και δίνουν μεγάλη έμφαση σε συστήματα που θα συνδυάζουν υψηλές ικανότητες με χαμηλό κόστος και θα προκαλούν την μήνιν των εγχώριων λάτρεων του F-35, για τους οποίους, μόνο η αγορά του «μαγικού» αυτού τεχνουργήματος, που συνοδεύεται από την άμεση δωρεά αρκετών δισ. δολαρίων στη Lockheed Martin και την ακόμη μεγαλύτερη σε βάθος χρόνου, είναι η αποδεκτή λύση.
* Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Πηγή: Περιοδικό «Επίκαιρα», αρ. τ. 387, σελ. 54 - 58.
Τρίτη 29 Αυγούστου 2017
Πέμπτη 27 Ιουλίου 2017
Πέμπτη 20 Ιουλίου 2017
Τετάρτη 22 Μαρτίου 2017
Ένας σύγχρονος « ΤΑΛΩΣ » από ελληνικά χέρια …η άλλη Ελλάδα
Ιδού λοιπόν ο σύγχρονος ΤΑΛΩΣ, ο απόγονος του μυθικού, γιγάντιου, ανθρωπόμορφου και με σώμα από χαλκό άγρυπνου φύλακα της Κρήτης. Ο ΤΑΛΩΣ έγινε πραγματικότητα χάρις στο όνειρο, το μεράκι και τις γνώσεις μίας ομάδας αποστράτων αξιωματικών της Πολεμικής Αεροπορίας, οι οποίοι αφού επί δεκαετίες φρόντιζαν νυχθημερόν για τη διατήρηση σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα των μαχητικών που υπερασπίζονται το Αιγαίο, αποφάσισαν να παραμείνουν ενεργοί και να μετουσιώσουν τη γνώση και τις εμπειρίες του σε πράξη.
Την υλοποίηση του προγράμματος ανέλαβε η εταιρεία Ordtech Hellas, θυγατρική της Ordtech OMI UK και υποστηρίχθηκε δυναμικα από τρείς ακομη ελληνικές εταιρείες: την Olympic Industries SA, την Prisma Electronics SA, και την Terra Spatium του ομίλου ΑΤΕΣΕ.
Σύμφωνα με την ομάδα των απόστρατων αξιωματικών που αποτελούν τον πυρήνα της ομάδας σχεδίασης και κατασκευής, το πρόγραμμα ξεκίνησε ως ιδέα την άνοιξη του ...
H συνέχεια εδώ
Τετάρτη 24 Αυγούστου 2016
Σάββατο 20 Αυγούστου 2016
Παρασκευή 5 Αυγούστου 2016
Ας αναρτήσουμε και κάτι «τής προκοπής»... Αρκετή η τόση καφρίλα γύρω μας...
Στη Φυσική, τα βαρυτικά κύματα είναι κυματισμοί της καμπυλότητας του χωροχρονικού συνεχούς που διαδίδονται ως κύματα από την πηγή προς τα έξω. Προβλέφθηκαν το 1916 από τον Albert Einstein στη βάση της θεωρίας του της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας και μεταφέρουν ενέργεια υπό την μορφή βαρυτικής ακτινοβολίας. Η ύπαρξή τους είναι συνέπεια του αναλλοίωτου του μετασχηματισμού Lorentz στη γενική σχετικότητα, δεδομένης της έννοιας πεπερασμένης ταχύτητας διάδοσης των φυσικών αλληλεπιδράσεων. Αντιθέτως, τα κύματα βαρύτητας δεν μπορούν να υφίστανται στη νευτώνεια θεωρία της βαρύτητας, η οποία διατυπώνει ότι οι φυσικές αλληλεπιδράσεις διαδίδονται με άπειρη ταχύτητα.
Διάφοροι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων είναι υπό κατασκευή ή σε λειτουργία, όπως το...
==============
Διαβάστε κι αυτά
εδώ κι εδώ. Αλλάξτε... «ατμόσφαιρα». Κάντε καμιά βουτιά. Πιείτε κι έναν δροσιστικό χυμό βρε αδερφέ...
Διηνέκης
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
